Studeren is geen vanzelfsprekendheid, maar een voorrecht. Die overtuiging vormt al jaren de basis voor de steun van Jan Naeyé en Laetitia Griffith aan Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF, in de vorm van een Fonds op Naam. ‘Onderwijs is de belangrijkste ingang om je plek te kunnen vinden in een samenleving’.
‘Ik heb altijd beseft hoe bevoorrecht ik was dat ik mocht studeren,’ vertelt Jan Naeyé, emeritus-hoogleraar strafrecht. ‘De drempels waren laag, ik betaalde bijna niets aan collegegeld’. Voor Jan zelf betekende studeren meer dan kennis verwerven alleen: het bood vrijheid. ‘Niet vrijheid in de zin van geld, maar vrijheid om te kunnen doen wat je graag doet. Als je dat nu bekijkt in internationaal perspectief, dan is dat allesbehalve vanzelfsprekend.’
Al decennialang verbonden met het UAF
In de jaren zeventig kwam Jan Naeyé in aanraking met het UAF via de Vrije Universiteit, waar hij het grootste deel van zijn werkzame leven heeft doorgebracht. ‘Ik ben direct gaan doneren. Vanuit idealisme. Ik kon het missen en ik geloofde in het doel.’
Zo’n vijftig jaar later is Jan Naeyé nog altijd donateur van het UAF. In 2020 richt hij samen met zijn vrouw Laetitia Griffith zelfs een Fonds op Naam op, waarmee ze jaarlijks een substantieel bedrag doneren. Dat de missie van het UAF hen raakt, is geen toeval. ‘Mijn vrouw Laetitia is zelf in haar eentje vanuit Suriname naar Nederland gekomen om hier rechten te studeren,’ vertelt Jan. ‘Zij weet wat het betekent om je plek te moeten vinden in een nieuw land.’ Met hard werken en dankzij haar studie heeft zij een indrukwekkende carrière voor zichzelf opgebouwd: bij justitie, in de politiek en in het bedrijfsleven.
Het echtpaar doneert niet uit liefdadigheid, benadrukt Jan, maar vanuit een gevoel van rechtvaardigheid.
‘Ik noem het liever herverdeling van kansen en middelen. Als jij mogelijkheden hebt gekregen, mag je ook wel iets terugdoen.”
Het belang van een duwtje
Zelf heeft Jan ook een duwtje in de rug gekregen, op een beslissend moment in zijn leven. ‘Na de lagere school gingen de meeste kinderen in mijn dorp naar de MULO (vergelijkbaar met het huidige vmbo)’, herinnert Jan zich. ‘Maar mijn oom zei tegen mij: “Ga gewoon naar het gymnasium, daarmee kun je later alle kanten op!” Dat vond ik als jongetje van 12 jaar een heel goed idee, ook al moest ik daarvoor elke dag 10 km fietsen. Soms heb je iemand nodig die je de weg wijst.’
Voor mensen die vluchten en hier opnieuw moeten beginnen, geldt dat extra sterk. Zij hebben niet alleen te maken met drempels wat betreft taal, cultuur en diploma-erkenning, maar ook met onzekerheid en verlies. ‘Dan is onderwijs vaak de belangrijkste ingang in de samenleving. Via het UAF geef ik hen zo’n zelfde soort duwtje als ik van mijn oom heb gehad.’
Samen betrokken
Het fonds dat Jan Naeyé en Laetitia Griffith hebben opgericht is specifiek bedoeld voor twee doelgroepen van het UAF.
De ene helft van het fonds is bestemd voor gevluchte zorgprofessionals, zodat zij sneller aan de slag kunnen in de Nederlandse zorg. ‘Het is zo zonde, voor henzelf én voor de samenleving, als artsen of verpleegkundigen hier aankomen en jarenlang niet mogen werken,’ zegt Jan Naeyé. ‘Dat is verspild talent, terwijl we hen zo hard nodig hebben.’
Dat geldt ook voor gevluchte wetenschappers, waar de andere helft van het fonds aan wordt besteed. ‘Als je als gekwalificeerde professional in een vreemd land terechtkomt, is het ontzettend moeilijk om zonder ondersteuning weer op je oude niveau te werken,’ zegt Jan daarover. ‘Dan loop je het risico dat je werk doet ver beneden je kunnen. Dat is persoonlijk pijnlijk en maatschappelijk gezien een gemiste kans.’
Geven tijdens het leven
Naast het UAF steunt het echtpaar ook andere doelen. Hun filosofie is helder: geven doe je niet later, maar nu. ‘Wij kiezen ervoor om tijdens ons leven te doneren, niet via een testament,’ zegt Jan. ‘Zo kunnen we zelf zien waar het geld voor wordt gebruikt en er ook plezier aan beleven.’
Het vertrouwen in het UAF is in vijftig jaar donateurschap nooit verdwenen. ‘Wij hebben verschillende organisaties gesteund, maar bij het UAF had ik altijd het gevoel: dit is solide. Het UAF doet wat ze belooft.’ De verhalen van studenten en professionals die via het UAF hun weg vinden, raken Jan nog steeds. ‘De toewijding, het doorzettingsvermogen. Daar heb ik enorm veel respect voor.’
Waarom het UAF voor hem zo waardevol is, vat hij eenvoudig samen:
‘Die organisatie helpt mensen drempels te nemen en sneller tot hun recht te komen. Studeren is een voorrecht. Dat gun ik eigenlijk iedereen.’
Laat gevlucht talent bloeien
Geef gevluchte studenten, professionals en wetenschappers de kans zich te ontwikkelen. Met jouw donatie maak jij voor hen een wereld van verschil.
