Dossier Oekraïne

De situatie in Oekraïne laat niemand onberoerd. Er zijn veel vragen, onzekerheden, steunbetuigingen en acties om te helpen. In dit dossier lees je wat het UAF doet, bij welke organisaties je terecht kunt als je wilt helpen en geven we antwoord op vragen over studeren of werken in Nederland. 

Let op: Er zijn nog veel onzekerheden en daardoor hebben we helaas nog niet op iedere vraag een antwoord. We passen deze informatie aan wanneer er iets wijzigt. Check deze website regelmatig voor actuele informatie. 

Barrières wegnemen

Inmiddels zijn bijna 8,2 miljoen mensen gevlucht voor de oorlog in Oekraïne (bron: UNHCR). Bijna 95.000 vluchtelingen uit Oekraïne zijn ingeschreven bij Nederlandse gemeenten. Dat zijn niet alleen Oekraïners, maar ook Afghanen, Jemenieten en mensen uit Afrikaanse landen die in Oekraïne studeerden of werkten toen de oorlog begon.  

Voor het studiejaar 2023-2024 heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het collegegeld voor voor vluchtelingstudenten uit Oekraïne, die onder het Europese Beschermingsrichtlijn vallen, niet verlaagd. Zij zullen dit studiejaar bij de meeste onderwijsinstellingen het hoge tarief collegegeld moeten betalen. Voor Oekraïense studenten die vorig studiejaar gestart zijn, blijft dit jaar het lagere tarief wel gelden. Oekraïense studenten hebben ook geen recht op vergoeding van reiskosten of andere studiegerelateerde kosten, noch op studiefinanciering van de Nederlandse overheid. 

Alle scholen en universiteiten beslissen zelfstandig welk collegegeld voor het studiejaar 2023-2024 geldt voor Oekraïense studenten.  

Het is belangrijk dat de toegang tot hoger onderwijs voor studenten die gevlucht zijn uit Oekraïne, inclusief derdelanders, wordt gewaarborgd. Hier is de juiste voorlichting voor nodig maar bovenal moeten financiële barrières worden weggenomen. Samen hebben we het ministerie van Onderwijs meerdere keren opgeroepen om deze barrières weg te nemen. Vanuit de overheid blijft het stil. Dit leidt tot nog meer onzekerheden op het gebied van onder andere werk, studie en taal. 

Wij houden je via onze website op de hoogte van de gesprekken met het ministerie en hopen dat onderwijsinstellingen flexibel omgaan met de toelating van deze studenten.

Veelgestelde vragen

Algemeen

Het UAF richt zich op onderwijs- en werkmogelijkheden voor vluchtelingen. Onze dienstverlening is aanvullend op voorliggende voorzieningen van de overheid. Vluchtelingen uit Oekraïne die op dit moment aankloppen bij het UAF, bijvoorbeeld met vragen over studie en werk, helpen we op weg met informatie en advies. Zie ‘Voor vluchtelingen uit Oekraïne’ hieronder. 

Het UAF ontving wekelijks tientallen vragen van vluchtelingen uit Oekraïne die graag in Nederland met een Engelstalige opleiding willen starten. Deze gevluchte studenten konden bij het UAF terecht voor financiële ondersteuning. Het UAF betaalde een IELTS-cursus en -examen voor Oekraïense studenten die voorwaardelijk waren toegelaten tot een opleiding in het hoger onderwijs. Ruim 60 vluchtelingstudenten hebben hier gebruik van gemaakt. 

Het UAF is van mening dat iedere vluchteling het recht heeft op het volgen van hoger- en beroepsonderwijs. Wij blijven ons er voor inzetten om dit voor alle vluchtelingen mogelijk te maken door hen o.a. te ondersteunen in de studievoorbereiding. Als UAF pleiten we voor een gelijke behandeling en toegang tot voorzieningen voor alle vluchtelingen.

De kosten die wij maken doordat we de Engels cursussen vergoeden, gaan niet ten koste van mogelijkheden voor vluchtelingen die zich bij het UAF voorbereiden op een opleiding. Vluchtelingen in Nederland met een verblijfsstatus hebben toegang tot hoger- en beroepsonderwijs onder dezelfde voorwaarden als Nederlanders en kunnen via het UAF in aanmerking komen voor vergoeding en begeleiding bij studievoorbereiding.

Om studie daadwerkelijk mogelijk te maken dienen voorzieningen getroffen te worden om het collegegeld en bijbehorende studiekosten  zoals vergoeding van studieboeken en reiskosten, te dekken. Wij blijven het kabinet dan ook oproepen om onderwijsinstellingen  in deze kosten te voorzien, zodat gevluchte studenten in Nederland weer aan de slag kunnen. Vooralsnog kunnen aankomende studenten met de onderwijsinstelling waar zij zich hebben aangemeld in gesprek over wat de mogelijkheden voor bekostiging zijn.

De Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie geeft recht op opvang, medische zorg en onderwijs voor minderjarige kinderen in Nederland. Daarnaast geeft het de mogelijkheid om te werken. 

Echter vluchtelingen uit Oekraïne die geen permanent verblijf in Oekraïne hadden voordat ze naar Nederland kwamen, vallen na 4 september 2023 waarschijnlijk niet meer onder de richtlijn tijdelijke bescherming.

Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen studeren aan een universiteit of hogeschool in Nederland, mits zij het vereiste vooropleidingsniveau hebben en voldoen aan de toelatingseisen van de opleiding die zij willen volgen. Meer informatie over studeren in Nederland voor gevluchte studenten uit Oekraïne lees je hieronder.

Op RefugeeHelp vinden vluchtelingen uit Oekraine ook de laatste informatie over opvang, een permanente woning en werken in Nederland. 

  • Goederen, kleding en acties voor Oekraïnse vluchtelingen in Nederland:
    We hebben ons
    aangesloten bij
    ‘Steun Oekraïense vluchtelingen’ en RefugeeHelp en verwijzen hiernaar door voor vragen over onderdak, het inzamelen van spullen, vrijwilligersactiviteiten, lokale initiatieven enzovoort. Mensen die via beide platformen bij het UAF aankloppen, bijvoorbeeld met vragen over studie en werk, helpen we op weg met informatie en advies. 
  • Goederen, kleding en acties voor vluchtelingen in buurlanden/Oekraïne:
    Er zijn heel veel organisaties die (nood)hulp verlenen in het buitenland. Wij wijzen je graag op de inzamelactie van de samenwerkende hulporganisaties Giro 555. 

Voor vluchtelingen uit Oekraïne

Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen studeren aan een universiteit of hogeschool in Nederland, mits ze het vereiste vooropleidingsniveau hebben en voldoen aan de toelatingseisen van de opleiding die ze willen volgen.

  • Ga naar nuffic.nl om te zien hoe je vooropleiding in Oekraïne zich verhoudt tot het Nederlandse onderwijssysteem. 
  • Vraag een gratis diplomawaardering aan bij IDW.
  • Study in NL geeft meer algemene informatie over het Nederlandse onderwijssysteem en om een opleiding te zoeken.
  • Als je een geschikte opleiding hebt gevonden, neem dan direct contact op met de onderwijsinstelling over je aanmelding. Houd er rekening mee dat de deadline voor het aanmelden voor een opleiding aan een universiteit of hogeschool over het algemeen 1 mei is. Voor MBO opleidingen is de deadline meestal 1 april. Voor bepaalde opleidingen met aanvullende eisen kan de deadline eerder zijn.


De folder van de Nederlandse overheid geeft ook informatie over studeren aan een instelling voor hoger onderwijs in Nederland.

Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen ook een mbo-opleiding volgen, maar voor de meeste mbo-opleidingen is een hoog niveau Nederlands vereist.

De folder van de Nederlandse overheid geeft informatie over studeren op MBO-niveau in Nederland.

Bovenstaande informatie geldt voor vluchtelingen uit Oekraïne die onder de tijdelijke beschermingsrichtlijn vallen. Als je geen vaste verblijfplaats in Oekraïne had voordat je naar Nederland kwam, val je na 4 september 2023 waarschijnlijk niet meer onder de tijdelijke beschermingsrichtlijn. Helaas kunnen wij jou in deze situatie niet helpen. Als je na 4 september 2023 in Nederland wil studeren, heb je een verblijfsvergunning voor studiedoeleinden nodig. De IND geeft meer informatie over het aanvragen van een verblijfsvergunning voor studie. Het collegegeld voor internationale studenten is dan ook op jou van toepassing. We adviseren je contact op te nemen met het international office van de onderwijsinstelling van je keuze om je situatie en de mogelijkheden voor een verblijfsvergunning voor studiedoeleinden te bespreken.

Als je geen vaste verblijfplaats in Oekraïne had voordat je naar Nederland kwam, maar inmiddels Asiel in Nederland hebt aangevraagd, bekijk dan onze informatie voor asielzoekers en vluchtelingen.

Als je op dit moment hulp nodig hebt, raden we je aan direct contact op te nemen met het international office of de studentendecaan van je universiteit.

Je kunt ook contact opnemen met het Nuffic (Nederlandse organisatie voor internationalisering in het onderwijs).

Controleer regelmatig de informatie van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) voor updates.

Ga naar nuffic.nl om te zien hoe je diploma of vooropleiding in Oekraïne zich verhoudt tot het Nederlandse onderwijssysteem. 

Je kunt ook een gratis internationale diplomawaardering aanvragen bij IDW. Een diplomawaardering laat zien welk niveau in het Nederlandse onderwijssysteem vergelijkbaar is met jouw diploma. Deze informatie helpt je bij het aanvragen van een opleiding of het zoeken naar een baan.

In het studiejaar 2022-2023 verlaagden de meeste Nederlandse universiteiten het collegegeld voor vluchtelingstudenten uit Oekraïne tot het wettelijk minimum, €2.209. Dit gold ook voor sommige Hogescholen (HBO/Hogeschool).

Voor het studiejaar 2023-2024 heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het collegegeld voor Oekraïense studenten niet verlaagd. Oekraïense studenten hebben ook geen recht op vergoeding van reiskosten of andere studiegerelateerde kosten, of op studiefinanciering van de Nederlandse overheid.

Alle scholen en universiteiten beslissen onafhankelijk van elkaar welk collegegeld voor het studiejaar 2023-2024 geldt voor Oekraïense studenten. Als je nog niet weet welk collegegeldtarief voor jou geldt, neem dan rechtstreeks contact op met de universiteit.

De diensten van het UAF zijn altijd een aanvulling op bestaande overheidsvoorzieningen. Op dit moment bieden we informatie en advies over studeren en werken.  

Eerder boden we ondersteuning voor IELTS voorbereidingscursussen en examens in 2022 en 2023. We ondersteunen ook ongeveer 50 Oekraïense studenten bij hun studie voor het academisch jaar 2023-2024. Vanwege beperkte capaciteit en fondsen is het niet langer mogelijk om je in te schrijven voor deze vorm van ondersteuning.

Zodra er meer mogelijkheden beschikbaar komen, zullen we dat hier communiceren.

Eerder boden we ondersteuning voor IELTS voorbereidingscursussen en examens in 2022 en 2023. We ondersteunen ook ongeveer 50 Oekraïense studenten bij hun studie voor het academisch jaar 2023-2024. Vanwege beperkte capaciteit en fondsen is het niet langer mogelijk om je in te schrijven voor deze vorm van ondersteuning.

Zodra er meer mogelijkheden beschikbaar komen, zullen we dat hier communiceren.

Je kunt informeren naar beschikbare cursussen Nederlands bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Op onze website geven ook enkele tips om Nederlands te oefenen en te leren.

UAF Academy

Het UAF heeft het online leer- en ontwikkelplatform de ‘UAF Academy’ ontwikkeld. Hier kun je starten met het leren van de Nederlandse taal en informatie vinden over studie en werk in Nederland. De e-learnings op de UAF Academy zijn gratis. Klik hier voor meer informatie en de aanmeldvoorwaarden. 

Op dit moment kan het UAF alleen wetenschappers, die een verblijfsvergunning voor Asiel in Nederland hebben en Nederlands spreken op B1 niveau, helpen bij het vinden van PhD/onderzoek/onderwijs posities in Nederland.

Naarmate er meer duidelijk wordt over het soort verblijfsvergunningen dat Oekraïense vluchtelingen in Nederland zullen krijgen en de voorwaarden (voor werk en studie) die aan deze verblijfsvergunningen verbonden zijn, zullen we meer weten over het soort ondersteuning dat het UAF kan bieden.
Zodra we meer weten zullen we deze informatie op deze pagina publiceren.

  • Meer informatie voor onderzoekers zal ook worden gedeeld op euraxess.
  • De organisatie Scholars at Risk kan je mogelijk helpen bij het vinden van een baan aan een Nederlandse universiteit. Je kunt direct contact met hen opnemen over de mogelijkheden.
  • Je kunt ook zoeken naar beschikbare PhD posities aan Nederlandse universiteiten via academictransfer.com. Als je een interessante positie of afdeling vindt, kun je direct contact opnemen met de universiteit om de mogelijkheden te bespreken.

Het is mogelijk om de bacheloropleiding Geneeskunde aan de Universiteit Maastricht en de Rijksuniversiteit Groningen in het Engels te volgen. De masteropleidingen die nodig zijn om je te kwalificeren voor Geneeskunde in Nederland worden alleen in het Nederlands gegeven en vereisen dus dat je Nederlands spreekt op B2 – C1 niveau. Tijdens de bacheloropleiding in Groningen ben je verplicht Nederlands te leren om je te kwalificeren voor de master.  

Het is niet zeker dat je je studie kunt oppakken waar je gebleven was. Het kan zijn dat je een deel van het programma opnieuw moet doen. De Universiteit Maastricht en de Rijksuniversiteit Groningen kunnen je hierover het beste adviseren en over de mogelijkheden om vrijstellingen te krijgen. 

Ook met betrekking tot de aanmelddeadline, want die is al verstreken voor studenten die in september 2023 willen beginnen.
Als je in de buurt van een van deze steden woont, zijn er wellicht mogelijkheden om als gaststudent deel te nemen aan colleges in afwachting van de selectieprocedure voor volgend jaar. Klik hier voor meer informatie:

Om als medisch professional in Nederland te mogen werken heb je een BIG-registratie nodig. Het BIG-register is een wettelijk, online en openbaar register voor beroepen in de individuele gezondheidszorg. 

BIG-registratie is verplicht voor 12 beroepen in de gezondheidszorg in Nederland: klinisch technoloog, tandarts, arts, gezondheidszorgpsycholoog, verloskundige, verpleegkundige, apotheker, fysiotherapeut, physician assistant, psychotherapeut, geregistreerd mondhygiënist (tijdelijke BIG-registratie) en orthopedagoog. 
Alleen zorgprofessionals die zijn ingeschreven in het BIG-register mogen de beschermde beroepstitel voeren en zelfstandig de voorbehouden handelingen verrichten die bij het beroep horen. Klik hier voor meer informatie. 

Het verkrijgen van een BIG-registratie is een intensieve procedure met veel stappen. Hier kunt u meer lezen over de procedure.

Voordat je aan de procedure begint, moet je Nederlands spreken op B2/C1-niveau. Dit geldt waarschijnlijk ook voor een verblijfsvergunning. 

Het kan ook nuttig zijn om de website van de Association of Foreign Graduate Physicians te raadplegen voor meer informatie die relevant is voor jouw situatie. 

Wat betreft het leren van Nederlands kun je informeren naar beschikbare cursussen Nederlands bij de gemeente waar je staat ingeschreven. 

Op onze website kun je ook tips vinden voor het leren van de Nederlandse taal.

Het UAF kan vluchtelingen pas aan werk helpen als ze B2-niveau Nederlands hebben bereikt. Voor meer informatie over het vinden van werk zie Refugee Help.

Als je vragen hebt over je situatie, vind je op RefugeeHelp de meest recente informatie in je eigen taal.

Op RefugeeHelp kan je informatie vinden over de asielprocedure, terugkeer naar je land van herkomst, gezinshereniging, inburgering, het vinden van werk, onderwijs en gezondheidszorg in Nederland. RefugeeHelp heeft ook artikelen over actuele gebeurtenissen die voor jou belangrijk zijn om te weten.

Voor onderwijsinstellingen

Lokale initiatieven kunnen worden doorgegeven aan het platform ‘Refugee Help’ van VluchtelingenWerk Nederland. Daar staan vele initiatieven op vermeld. Er is een grote behoefte aan mogelijkheden voor vluchtelingen uit Oekraïne om de Nederlandse (of Engelse) taal te leren.

Het UAF is bij RefugeeHelp betrokken en verwijst  door als er nog geen sprake is van een (begeleidings)traject samen met het UAF. 

Dit is inderdaad een schrijnende situatie. Het UAF heeft al van enkele onderwijsinstellingen van dit soort verontrustende geluiden gehoord. Soms gaat het om een paar honderd studenten aan één hogeschool of universiteit. Of het voor deze studenten wel of niet verstandig is om asiel aan te vragen in Nederland, is een vraag die het UAF niet kan beantwoorden. We zullen de  signalen aan de koepelorganisaties doorgeven: Universiteiten van Nederland en de Vereniging Hogescholen. Zij kunnen dit weer signaleren bij het ministerie van OCW. We verzoeken onderwijsinstellingen om hier ook een melding van te maken. 

Asielverzoeken worden behandeld door de IND. Gezien de aantallen studenten die in deze situatie verkeren verwachten we dat het kabinet zich hierover zal buigen en met een oplossing zal komen.  

Voor bedrijven en organisaties

We ervaren veel betrokkenheid, saamhorigheid en actiebereidheid en dat waarderen we enorm. Het UAF richt zich op onderwijs- en werkmogelijkheden voor vluchtelingen die in Nederland verblijven. Onze dienstverlening is aanvullend op voorliggende voorzieningen van de overheid.  Op dit moment is nog onduidelijk welke voorzieningen de regering gaat treffen.  

Zodra een beroep op het UAF wordt gedaan voor aanvullende ondersteuning, doen wij een beroep op onze donateurs, om dit mede mogelijk te maken. Ondertussen ondersteunt het UAF bijna vierduizend vluchtelingen uit andere conflictgebieden zoals Syrië, Pakistan, Turkije, Afghanistan, Jemen en Eritrea. 

Voor noodhulp adviseren we om bij te dragen aan de actie van de Samenwerkende hulporganisaties Giro 555. 

Steun ons werk

Belangenbehartiging vormt een belangrijk onderdeel van het werk van het UAF.
Steun ons met een eenmalige gift, juist nu.