Toen professor dr. A. (André) Uitterlinden, hoogleraar Complexe Genetica aan het Erasmus MC, onlangs met emeritaat ging, maakte hij een bewuste keuze. Geen cadeaus bij zijn afscheidsfeest, maar een inzamelingsactie voor het UAF. Wat begon als een symbolisch gebaar, groeide uit tot een indrukwekkend resultaat. In totaal werd € 1.702 opgehaald, een bedrag dat André zelf afrondde tot € 2.500.
Een afscheid met betekenis
In oktober ging André officieel met emeritaat. Twee weken later gaf hij zijn afscheidscollege, gevolgd door een feest met collega’s, vrienden en familie. ‘Bij zo’n moment horen cadeaus,’ vertelt hij. ‘Maar ik merkte: ik heb alles al. En dan voelt het logisch om iets te doen dat verder reikt dan jezelf.’
In de uitnodiging voor het feest stond daarom een eenvoudige cadeautip: een donatie aan het UAF. ‘Ik wilde geen spullen. Ik wilde kansen doorgeven.’
Waarom juist het UAF?
De keuze voor het UAF is geen toeval. André nam afscheid van een academische loopbaan waarin onderzoek, onderwijs en ontwikkeling centraal stonden. Na zijn studie Biologie werkte hij bij TNO en bij 2 biotech bedrijven waarvan 1 jaar in New York, USA, om in 1994 terug te keren naar de academie. Jarenlang werkte hij in het Erasmus MC, werd in 2007 hoogleraar, en gaf hij leiding aan een groot, internationaal onderzoeksteam dat met succes de genetica van grote volksziekten mee hielp te ontrafelen. ‘Ik heb altijd met mensen uit de hele wereld gewerkt. Vooral in grootschalige internationale consortia van samenwerkende onderzoekers. Maar ook met mensen die hierheen kwamen om te leren, zich te ontwikkelen en een bijdrage te leveren. Daar heb ik altijd veel respect voor gehad.’
In het UAF herkent hij datzelfde principe om hulp te bieden, maar dan voor mensen die onder veel moeilijkere omstandigheden opnieuw moeten beginnen. ‘Het UAF helpt mensen die in nood zijn én talent hebben. Mensen die we in Nederland hard nodig hebben.’
Hij ziet het resultaat ook van dichtbij:
Ik heb een collega op mijn afdeling, Dr. Eskeatnaf (Eskeww) Mulugeta die via het UAF zijn studie kon afronden en nu hier werkt als hoofd van het Endocriene Tumor Laboratorium. Dat is goed voor hem én goed voor Nederland.
Geïnspireerd door verhalen uit de praktijk
Een belangrijke inspiratiebron is een goede vriend van André, dr. Martin Wapenaar, die als vrijwilliger Nederlandse lesgeeft in een AZC in Delfzijl. ‘Via hem hoor ik hoe ingewikkeld de weg hier kan zijn. Lange wachttijden, weinig mogen doen, en ondertussen zoveel talent dat onbenut blijft.’
Wat hem raakt, is het doorzettingsvermogen. ‘Hoogopgeleide mensen die onder hun niveau moeten beginnen om überhaupt een kans te krijgen. Dan denk ik: wat een verspilling. En tegelijkertijd: wat een kracht.’
‘Er gaat zoveel goed. Dat mogen we best wel wat vaker laten zien,’ benadrukt André.
Onderwijs en taal als sleutel
Volgens André begint meedoen met taal. ‘Als je goed Nederlands leert spreken, kun je echt onderdeel worden van de samenleving. Dan kun je je netwerk opbouwen en jezelf laten zien.’
Hij ziet ook hoe lastig dat is. ‘Internationale studenten willen vaak oefenen, maar Nederlanders schakelen snel over op Engels. Goed bedoeld, maar oefenen wordt dan moeilijker. Juist de dagelijkse momenten zijn belangrijk.’
Als promotor probeerde hij daarom iets terug te doen. ‘Bij promoties houd ik altijd een korte toespraak. Die probeer ik in de moedertaal van de student te doen, al zijn het maar een paar woorden. Jij probeert mijn taal te spreken, dan probeer ik die van jou te spreken.’
Een persoonlijke link met migratie
André’s betrokkenheid komt ook voort uit zijn eigen familiegeschiedenis. Toen hij twee jaar oud was, verhuisde hij in 1960 met zijn ouders naar Brazilië. Zijn vader werkte daar mee aan de bouw van een scheepswerf van Verolme. ‘Wij waren toen ook migranten,’ vertelt hij. ‘We werden met open armen ontvangen.’
De komst van Nederlandse vakmensen bracht kennis, opleiding en werkgelegenheid voor de lokale gemeenschap. Jaren later was hij in Rio de Janeiro voor het geven van een lezing op een congres, en keerde hij terug naar die plek en zag André dat die impact nog steeds zichtbaar was. ‘Het was goed voor Brazilië én voor de mensen die er woonden.’ Die ervaring nam hij mee. ‘Als je mensen de ruimte geeft om hun talenten te ontwikkelen, profiteert iedereen daarvan. Dat geldt daar, en dat geldt hier ook.’
‘Dit mag vaker gebeuren’
Voor André hoeft geven niet groots of ingewikkeld te zijn. ‘Als je een feest geeft, kun je zo’n cadeautip toevoegen. Het kost weinig moeite, maar het kan veel betekenen.’
Hij hoopt dat meer mensen dat voorbeeld volgen. ‘Het UAF doet belangrijk werk. Als je op zo’n moment kunt bijdragen aan kansen voor anderen, waarom zou je dat niet doen?’
Laat gevlucht talent bloeien
Geef gevluchte studenten, professionals en wetenschappers de kans zich te ontwikkelen. Met jouw donatie maak jij voor hen een wereld van verschil.
