Omar had een fijne en rustige jeugd in Syrië. Hij studeerde civiele techniek in Damascus toen in 2011 de Syrische revolutie uitbrak.
‘De situatie werd steeds gevaarlijker,’ vertelt Omar over die tijd. ‘Studenten konden zomaar worden neergeschoten, zonder reden.’ Veel studiegenoten ontvluchten het land. Omar volgt hun voorbeeld en vlucht naar Egypte. Hij wil dolgraag zijn studie vervolgen en weet een beurs te bemachtigen voor een masteropleiding aan de British University. Tegelijkertijd volgt hij een tweede master aan de El Gouna Campus, een prestigieuze arm van de TU Berlin in Egypte. Twee masteropleidingen tegelijk is pittig, maar het past bij Omars niet geringe ambitie: zich verder specialiseren in waterbouwkunde en duurzaam ontwerp.
De volgende stap in zijn academische carrière leidt Omar naar Nederland. ‘Ik zag Nederland als een inspirerende plek vol mogelijkheden voor iemand met mijn kwalificaties’, zegt hij. ‘Het leek een perfecte match’. Maar de werkelijkheid blijkt weerbarstig. Hij wordt aangemoedigd om werk aan te nemen dat weinig aansluit bij zijn kwalificaties. ‘Een medewerker van de gemeente waar ik woonde zei dat ik maar in de logistiek moest gaan werken. Ik vertelde hem dat ik twee technische masters had en dat er juist veel vraag was naar mensen met mijn achtergrond. Maar hij wilde vooral dat ik maar snel werk zou accepteren. Om er extra druk op te leggen, heeft hij mij zelfs gekort in mijn uitkering. Maar ik heb niet voor niets gestudeerd en wilde werk doen dat bij mij past.’
‘Je hebt iemand nodig die je de weg wijst'
Omar trekt zijn eigen plan: eerst de Nederlandse taal verbeteren en vervolgens werk vinden binnen zijn eigen vakgebied. ‘Dat bleek erg lastig,’ vertelt hij. ‘Werkgevers kiezen toch het liefst voor de kandidaat die vloeiend Nederlands spreekt. Dat is begrijpelijk, want dat is het gemakkelijkst. Maar het is ook zonde.’ Uiteindelijk komt Omar in contact met ingenieursbureau Sweco. ‘Zij waren de enigen die verder durfden te kijken dan afkomst en taalniveau. Zij vonden mijn kennis en ervaring juist waardevol.’ Zijn werk draait onder meer om het onderhouden en verbeteren van wegen en andere publieke voorzieningen.
Omar is tevreden met zijn werk, maar zijn ambitie reikt verder: hij wil graag promoveren. Hij solliciteert meerdere keren bij technische universiteiten, maar wordt telkens afgewezen, zonder uitnodiging voor een gesprek. Een belangrijke steun in deze frustrerende zoektocht is Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF. De begeleiding van zijn trajectbegeleider Ewing maakt echt verschil. ‘Je hebt iemand nodig die je de weg wijst, die je aanmoedigt en in je gelooft,’ zegt Omar. ‘Ewing was die persoon voor mij’.
Ewing begeleidt veel gevluchte wetenschappers in het kader van de Nederlandse sectie van Scholars at Risk (SAR), een internationaal netwerk dat wetenschappers in nood ondersteunt (zie voor meer informatie het kader hieronder). ‘Wetenschappers zoals Omar helpen de mensheid vooruit’, zegt Ewing. ‘Maar er zijn weinig wetenschappelijke posities beschikbaar en de concurrentie is groot. Wanneer je gevlucht bent, maak je in gewone sollicitatierondes nauwelijks kans. Omar barst van het talent en de ambitie. Ik wilde er alles aan doen om hem verder te helpen.’
Ik wilde er alles aan doen om hem verder te helpen.’
Omar werkt hard en doet alles zo snel mogelijk. ‘Ik vrees dat Ewing soms een beetje gek van mij werd,’ lacht Omar. ‘Dan had hij gezegd: “ga nou eerst maar die cursus doen”. Een week later belde ik hem alweer dat ik die cursus af had.’ Ook buiten de kaders van de trajectbegeleiding stellen Omar en Ewing elkaar op prijs. ‘Ik heb veel lange gesprekken met Ewing gevoerd. We zijn het niet overal over eens, maar ik genoot enorm van onze discussies.’
Met Ewings hulp lukt het Omar om een felbegeerde PhD-positie te bemachtigen aan de TU Delft. Als alles goed gaat, promoveert Omar over een half jaar. Hij ziet de toekomst met een brede glimlach tegemoet. Zijn tip voor andere gevluchte studenten? ‘Zorg altijd dat je meerdere mogelijkheden voor jezelf creëert. Met alleen een plan A en B kom je er niet. Je moet ook een plan C, D en E hebben. Geef de moed niet op: als er één route afgesloten raakt, is er altijd een andere weg om je doel te bereiken.’
Laat gevlucht talent bloeien
Geef gevluchte studenten, professionals en wetenschappers de kans zich te ontwikkelen. Met jouw donatie maak jij voor hen een wereld van verschil.
Academische vrijheid staat onder druk. In verschillende delen van de wereld worden wetenschappers bedreigd, vervolgd en zelfs gevangengezet vanwege hun onderzoek of kritische geluiden.
Scholars at Risk (SAR) is een wereldwijd netwerk van meer dan 600 instellingen voor hoger onderwijs in meer dan 40 landen. Dit netwerk stelt wetenschappers in staat om hun werk voort te zetten in een veilige omgeving.
Het UAF is coördinator van de Nederlandse tak van SAR. Bedreigde wetenschappers kunnen individueel worden begeleid door het UAF. Dit omvat ondersteuning bij het vinden van onderzoeksposities, bescherming van academici in nood en het bevorderen van academische vrijheid in Nederland.
