Het jaarlijkse rapport schetst een zorgelijk beeld van de stand van de academische vrijheid in de wereld. Wetenschappers en studenten hebben te maken met geweld, gedwongen verdwijningen en onterechte vervolging. Verder zetten overheden wet- en regelgeving in om lesprogramma’s te censureren en onderzoeksfinanciering te beperken. Ook tasten zij het zelfbestuur van universiteiten aan. Volgens SAR dwingen deze maatregelen wetenschappers tot zelfcensuur en ondermijnen ze de rol van universiteiten als plek voor onafhankelijk onderzoek en democratisch debat.

Vrijheid in plaats van vervolging

‘De uitkomsten van het rapport komen helaas niet als een verrassing, maar het blijft verschrikkelijk dat mensen vanwege hun werk te maken krijgen met geweld en repressie’, aldus Mir Huisman, directeur-bestuurder van het UAF. ‘Zij moeten in vrijheid kunnen werken en verdienen bescherming in plaats van vervolging. Als coördinator van de Nederlandse sectie van SAR dragen wij daar ons steentje aan bij.’

Nederland komt niet voor in het rapport, maar ook hier is de academische vrijheid in het geding, stelt Huisman. ‘Ik denk dan bijvoorbeeld aan zelfcensuur op universiteiten, waarbij onderwerpen niet meer besproken worden omdat ze enorm gepolariseerd zijn.’

Daarnaast wordt Nederland volgens Huisman geraakt door het wereldwijde gebrek aan academische vrijheid. ‘De academische wereld is internationaal nauw verweven. Minder onafhankelijk onderzoek en een gebrek aan vrij debat betekenen simpelweg minder kennis en minder innovatie. Dat heeft gevolgen voor ons allemaal en zou iedereen zorgen moeten baren, want academische vrijheid is een hoeksteen van de democratische samenleving.’

Over Scholars at Risk

Scholars at Risk is een internationaal netwerk dat wetenschappers in nood wereldwijd ondersteunt. Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF coördineert de Nederlandse sectie. Hiermee maakt Nederland deel uit van een netwerk bestaande uit zeshonderd instellingen, dat in meer dan veertig landen actief is en ervoor zorgt dat wetenschappers hun carrière en onderzoek in veiligheid kunnen voortzetten.