Guity: 'In Nederland leerde ik wat vrijheid betekent'

‘Mezelf overstijgen en mezelf blijven ontwikkelen door bewust te leven.’ Met die levenshouding heeft Guity Mohebbi (1964) veel bereikt sinds haar vlucht. ‘Nederland is nu mijn land.’

Kind van de revolutie
Voordat Mohebbi als politiek vluchteling in 1984 naar Nederland kwam, leefde zij met haar familie in de Iraanse hoofdstad Teheran. ‘Ik ben een kind van de revolutie’, vertelt ze, ‘en ik heb de oorlog tussen Irak en Iran meegemaakt. Mijn jeugd is door deze gebeurtenissen getekend. Het geweld, de dreiging dat je elke seconde kon doodgaan door een bom; het was een onzeker en angstig bestaan.’

Solidariteit, gerechtigheid en democratie
‘De angst die je tijdens een oorlog voelt, begrijp je alleen als je die zelf hebt meegemaakt. Bovendien besef je dan pas hoe belangrijk vrijheid is, dat je die moet koesteren en verdedigen. Ik wens niemand een oorlog toe, maar wel een revolutie. Tijdens de opstand tegen de sjah leerde ik wat solidariteit is’, legt Mohebbi uit. ‘Dat is zo’n bijzondere ervaring. We demonstreerden om op te komen voor onze eigen rechten en voor die van de medemens. We wilden gerechtigheid en democratie en stelden openlijk kritische vragen.’

Links of rechts?
‘Dat heb ik van huis uit meegekregen. Ik kom uit een geëngageerde, intellectuele omgeving en dan word je al snel als een gevaar gezien. Uiteindelijk moest ik vluchten. Maar als ik terugkijk denk ik: Is dat politiek wat ik deed? Moest ik daarom weg? Als je me had gevraagd of ik links of rechts was, had ik je met grote ogen aangekeken. Het was allemaal zo onschuldig.’

Vernederend
In Nederland aangekomen wil Guity Mohebbi haar studie geneeskunde voortzetten en gynaecoloog worden. Via het UAF krijgt ze financiële steun voor een intensieve taalcursus Nederlands en voor haar studie. ‘Omdat ik voor de opleiding geneeskunde moest worden ingeloot, wilde ik wachtend op de uitslag van de loting alvast starten met de hbo-opleiding verloskunde.’ De dame van het toelatingsgesprek maakt Mohebbi echter duidelijk dat ze niet welkom is. ‘Ik zie haar nog zitten met haar armen over elkaar: “Deze opleiding is voor onze eigen meisjes al heel moeilijk, dus voor jou al helemaal.” Het was zo vernederend!’

‘Het UAF ziet je kwaliteiten’
Uiteindelijk volgt ze met succes de hbo-opleiding verpleegkunde. ‘Het UAF heeft bijgedragen met zevenhonderd gulden in de maand, daar moest ik alles van betalen. Maar het UAF betekende meer; mijn begeleider werd mijn familie. Met haar kon ik mijn studie-ervaringen delen. Ze was zo trots op me toen ik mijn diploma had gehaald! Het UAF ziet je kwaliteiten, stimuleert je en gelooft in je, dat is zo belangrijk’, zegt Mohebbi gepassioneerd.

Carrière maken
Na haar opleiding verpleegkunde maakte Mohebbi de overstap naar de universiteit en studeerde af in politicologie en bestuurskunde. Ondertussen werkte ze fulltime, kreeg een dochter, schreef twee boeken en wist carrière te maken, onder andere als directeur Relatiebeheer bij spoorbeheerder ProRail. 

Diversiteit op de kaart zetten

Daarnaast zet Mohebbi zich vol overgave in om diversiteit – met name onder Nederlandse jongeren en jongeren van verschillende afkomst – opnieuw op de kaart te zetten. ‘De discussies zijn te beperkt. Als ik de televisie aanzet of in de sportschool ben, hoor ik gesprekken die vaak niet verder gaan dan allochtoon-autochtoon, man-vrouw, links-rechts. De discussie moet juist deze dichotomie overstijgen. Diversiteit is iets moois, het zit in ons allemaal. Ik ben een vrouw, een moeder, een sporter, een schrijfster, enzovoorts’, aldus Mohebbi.

‘In Nederland leerde ik wat vrijheid en democratie betekenen’

‘Toen ik net in Nederland kwam, leerde ik wat vrijheid en democratie betekenen. Dat minderheden worden beschermd, dat je je mening mag uiten, dat je mag lezen en denken wat je wilt, en dat je anders mag zijn. Dat er dus ruimte is voor diversiteit. Maar de laatste jaren verandert dit. Door jongeren een platform te bieden kunnen we samen de democratische waarden en vrijheden van Nederland bewaken en verdedigen. Dit wil ik teruggeven aan de jongeren in Nederland – en op die manier kan ik misschien iets doorgeven voor een betere toekomst.’

Foto: Else Kramer

'Ik geef de vrijheid door'

Als geen ander weten vluchtelingen wat (on)vrijheid betekent. Daarom speechten zij tijdens het 5-voor-5-moment op Bevrijdingsfestivals door het hele land: 'Zo geef ik de vrijheid door'. Guity Mohebbi was een van hen. >> Lees Guity's speech 'Ik geef mijn vrijheid door' op haar blog

'Cultuur is de adem van een vrije samenleving'

Guity Mohebbi opende de tentoonstelling 'Kind van de revolutie' in het Bob Vlakehuis op 5 juni 2015. >> Download haar speech