UAF Standpunten

Onze standpunten: van asiel tot terugkeer

UAF standpunten

Asielprocedure
    Asielzoekers moeten vaak maanden wachten voordat de asielprocedure kan starten. Pas als een verblijfsvergunning is verleend, ontstaan mogelijkheden voor inburgeren.

    Standpunt UAF

    Het UAF pleit voor een rechtvaardige en snelle asielprocedure zodat erkende vluchtelingen zo snel mogelijk kunnen beginnen met inburgeren. Hoe langer mensen worden buitengesloten en stilstaan in hun ontwikkeling, hoe moeilijker het wordt om opgenomen te worden in de samenleving en een constructieve bijdrage te leveren.

    Het UAF vindt dat vluchtelingen al tijdens de asielprocedure, als deze langer dan een paar maanden duurt, moeten kunnen beginnen met integreren. Bied taalonderwijs aan, maak maatschappelijke oriëntatie mogelijk, geef de kans om vrijwilligerswerk te doen.

    (Nood-)opvang in Nederland
      Er is veel discussie over hoe de opvang van vluchtelingen geregeld moet worden. De inhoudelijke expertise voor deze thema’s liggen bij onze collega-instellingen zoals VluchtelingenWerk en COA.  Sinds het najaar van 2015 komen asielzoekers in Nederland eerst in grootschalige noodopvangcentra terecht. Deze ‘noodopvang’ duurt vaak veel te lang. 

      Standpunt UAF

      Het UAF vindt dat de duur van de noodopvang zoveel mogelijk beperkt moet worden. Voorkom al die herplaatsingen en bied waar mogelijk kleinschalige opvang aan. Ga uit van de menselijke maat. In een klein opvangcentrum zullen vluchtelingen zich eerder veilig voelen. 

      In asielzoekerscentra moeten vluchtelingen privacy hebben. Ook moet hun zelfredzaamheid worden gestimuleerd. Er moet informatie beschikbaar zijn over de Nederlandse samenleving, het onderwijssysteem en de arbeidsmarkt en er moeten rustige ruimtes zijn voor mensen die willen studeren. 

      Opvang in gemeenten

        Gemeenten moeten statushouders passende huisvesting aanbieden. Hierbij wordt geprobeerd rekening te houden met persoonlijke omstandigheden. Er wordt echter te weinig gekeken naar de aanwezigheid van hoger onderwijs en mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

        Standpunt UAF 
        De huisvesting van asielzoekers en vluchtelingen is geen taak van het UAF. Wel heeft de plek waar een vluchtelingstudent woont grote invloed op zijn of haar welbevinden en de mogelijkheden om onderwijs te volgen.

        Het UAF vindt dat bij de opvang in gemeenten zo veel mogelijk rekening moet worden gehouden met de trajecten naar werk. Wie wil studeren en terecht komt in een uithoek van Nederland zonder hogeschool of universiteit, heeft een probleem.
        Gezinshereniging

          Door de trage asielprocedure (voorjaar 2016) worden gezinsleden die door oorlog en geweld van elkaar gescheiden zijn, pas na een of twee jaar met elkaar herenigd. 

          Standpunt UAF 
          Het UAF vindt dat de gezinsleden zo snel mogelijk (uiterlijk binnen een half jaar) bij elkaar gebracht moeten worden. Voor een goede integratie is het noodzakelijk dat een vluchteling zich thuis voelt in zijn nieuwe omgeving en dat lukt beter met een compleet gezin. 

          Integratie

            Tijdens de asielprocedure mogen vluchtelingen vrijwel niks doen wat bijdraagt aan integratie in de samenleving. Het is wachten, wachten, wachten…  Pas na 6 maanden mogen asielzoekers werken (max. 24 weken per jaar). Als de zelfredzaamheid van vluchtelingen eerder wordt gestimuleerd, zal de samenleving sneller profijt hebben van hun inbreng. Zodra de verblijfsvergunning er is, kan de inburgering starten. Buitenlandse diploma’s worden hier in veel gevallen niet geaccepteerd. Daarom moeten vluchtelingen van voren af aan beginnen met hun opleiding.

            Standpunt UAF
            Het UAF vindt dat vluchtelingen al tijdens de asielprocedure, als deze langer dan een paar maanden duurt, moeten kunnen beginnen met integreren. Bied taalonderwijs aan, maak maatschappelijke oriëntatie mogelijk, geef de kans om vrijwilligerswerk te doen. 

            Inventariseer direct welke opleiding, werkervaring en toekomstplannen een vluchteling heeft. Neem het arbeidsmarktperspectief in die analyse mee. Zo kan het potentieel van vluchtelingen beter benut worden en is een snellere integratie mogelijk. 

            Onderzoek of diploma's uit landen van herkomst in Nederland erkend kunnen worden, zodat vluchtelingen met een verblijfstatus zo snel mogelijk op hun eigen niveau werk kunnen zoeken op de Nederlandse arbeidsmarkt. 

            Taalonderwijs voor statushouders

              Statushouders kunnen de taallessen betalen met hun inburgeringsbudget. Hoger opgeleide vluchtelingen doen er gemiddeld 1,5 à 2 jaar over om Staatsexamen II te halen, wat de ingangseis is voor het hoger onderwijs.  Praktische obstakels bemoeilijken de toegang tot het taalonderwijs. 

              Standpunt UAF
              Het UAF pleit voor een laagdrempelig en landelijk dekkend aanbod van taalcursussen voor hoger opgeleide vluchtelingen, ook in de buurt van de asielzoekerscentra. De overheid moet  dit faciliteren, want een succesvolle integratie begint met taalonderwijs. De reisafstand moet overbrugbaar zijn en de reiskosten van en naar een taalinstituut moeten vergoed kunnen worden vanuit het inburgeringsbudget, wat nu niet mogelijk is. 

              Sociaal leenstelsel 'Een leven lang leren'

                Onder het motto “Een leven lang leren” maakt de Nederlandse overheid het vanaf 2017 mogelijk dat iedereen een lening kan afsluiten voor collegegeld, ongeacht zijn of haar leeftijd.   

                Standpunt UAF
                Het UAF vindt dat persoonlijke ontwikkeling niet gebonden mag zijn aan leeftijd. Het UAF stelt vast dat door het Sociaal leenstelsel meer dertigplussers (die geen studiefinanciering krijgen) hun toekomstdromen kunnen realiseren. Ook mensen met een vluchtelingachtergrond kunnen hier gebruik van maken. Dit juichen wij toe.


                Studeren in het hoger onderwijs

                  Vluchtelingen die in het land van herkomst studeerden of werkten, moeten in Nederland vaak van voren af aan beginnen omdat hun diploma’s in Nederland niet geldig zijn. Ze hebben tijd nodig om hun weg te vinden en te wennen aan het Nederlandse onderwijssysteem.

                  Standpunt UAF
                  Het UAF vindt dat vluchtelingstudenten in de voorbereiding op een studie en tijdens de beginfase van een studie extra aandacht moeten krijgen, zodat zij daarna volwaardig kunnen meedraaien in de hoger onderwijsinstellingen.

                  Het UAF pleit voor investeringen in de schakeljaren: een schakeljaar is een belangrijke gewennings-
                  en overgangsperiode voordat de vluchteling aan de echte opleiding begint. In dit jaar kan de vluchteling o.a. werken aan verdere taalontwikkeling en studievaardigheden.
                  Tijdens  de eerste twee jaar van de opleiding moeten vluchtelingstudenten die daar behoefte aan hebben extra tijd krijgen om toetsen te maken. Ook moet gebruik van een woordenboek worden toegestaan.

                  Samenwerking gemeenten, hoger onderwijs en bedrijven

                    Het vluchtelingenvraagstuk houdt veel mensen bezig, maar de regie ontbreekt: overheden, onderwijsinstellingen en bedrijven werken niet optimaal met elkaar samen. 

                    Standpunt UAF
                    Het UAF roept hoger onderwijsinstellingen, gemeenten en bedrijven op om slim met elkaar samen te werken en allianties te vormen. Maak goede afspraken en voorkom dubbel werk. Dit is noodzakelijk om in de toekomst een grotere groep vluchtelingen te kunnen begeleiden. 


                    Toegang tot werk, economische zelfredzaamheid

                      Kwetsbare groepen in de samenleving, waaronder afgestudeerde vluchtelingen, krijgen moeilijk toegang tot de arbeidsmarkt. Een beperkte ervaring in de Nederlandse samenleving,  het onderwijs en  op de arbeidsmarkt en het ontbreken van een Nederlands diploma zorgen voor een flinke achterstandspositie. 

                      Standpunt UAF
                      Het UAF pleit voor een gelijkwaardig speelveld (level playing field) en een veelkleurig personeelsbeleid. Hiervoor hebben we het actieplan opgesteld: ‘Nieuw Talent benutten op de arbeidsmarkt’. Direct investeren in het menselijk kapitaal van afgestudeerde vluchtelingen (taalvaardigheid, Nederlands diploma en begeleiding naar werk) stimuleert hun economische zelfredzaamheid. 

                      1. Ruil koudwatervrees in voor nieuwsgierigheid. Onderzoek wat de meerwaarde is van vluchtelingen, investeer in opleidingstrajecten en creëer stage- en werkervaringsplaatsen. 
                      2. Zorg dat vluchtelingen een professioneel netwerk en CV kunnen opbouwen. Een goede startkwalificatie voor de arbeidsmarkt is een garantie voor duurzame participatie.
                      3. Toon moreel leiderschap en biedt vluchtelingen een faire kans op een baan. Kijk naar de talenten van een persoon en beoordeel de kennis en ervaring. Sta open voor een ander CV.

                      Verdringing op de arbeidsmarkt

                        Er zijn 600.000 werklozen in Nederland (voorjaar 2016).  Regelmatig klinkt de roep dat we de ‘eigen’ werklozen niet moeten vergeten en dat vluchtelingen de opleidingsplaatsen en banen niet moeten ‘inpikken’.

                        Standpunt UAF
                        Het UAF pleit nadrukkelijk niet voor een voorkeursbehandeling. Wel vinden we dat vluchtelingen gelijke kansen moeten krijgen als andere inwoners van Nederland. Iedereen heeft evenveel recht op een opleiding en een baan.

                        Verdringing ontstaat vooral als hoogopgeleiden werk gaan doen dat ook door laagopgeleiden gedaan kan worden. Het UAF streeft ernaar dat mensen op hun eigen niveau aan de slag kunnen, bijvoorbeeld door samen met gemeenten mogelijk te maken dat hoger opgeleide vluchtelingen kunnen studeren met behoud van uitkering. 

                        Begeleiding van asielzoekers

                          Tijdens de asielprocedure staat de persoonlijke ontwikkeling van vluchtelingen in veel gevallen stil. Ze moeten wachten totdat ze een verblijfsvergunning hebben en dit kan maanden duren. Er zijn nauwelijks mogelijkheden om de Nederlandse taal te leren.

                          Standpunt UAF
                          Het UAF vindt dat zo min mogelijk tijd verspild moet worden. Daarom begeleiden we ook mensen die nog in de asielprocedure zitten (die nog geen inburgeringsbudget hebben). We brengen ze in contact met taalinstituten, denken mee over de studiekeuze en betalen de studiekosten.

                          Het UAF toetst voor deze groep zelf of iemand tot de doelgroep vluchtelingen behoort. Dat is namelijk een strikte voorwaarde voor begeleiding door het UAF. De ervaring leert dat deze mensen uiteindelijk vrijwel altijd een verblijfsvergunning krijgen.

                          Mentoring

                            Sinds het najaar van 2015 zijn er veel burgers die iets voor vluchtelingen willen betekenen en vrijwilligerswerk willen doen als taalmaatje, buddy of mentor.

                            Standpunt UAF
                            Het UAF vindt mentoring een goede aanvulling op de dienstverlening van het UAF en een goede manier om integratie en wederzijds begrip te bevorderen.  Een mentor maakt vluchtelingen wegwijs in de samenleving en helpt hun netwerk te vergroten. Andersom leert een mentor van de kennis en ervaring die de vluchteling meebrengt. 


                            Bijstandsuitkering en sollicitatieplicht

                              Wie is aangewezen op een bijstandsuitkering, moet een tegenprestatie leveren en beschikbaar zijn voor productiewerk aan de lopende band of een baan bij de plantsoenendienst.  Dan blijft er nauwelijks tijd over om te studeren.

                              Standpunt UAF
                              Het UAF pleit ervoor dat vluchtelingstudenten op hun eigen niveau aan de slag kunnen. Daarom moeten degenen die zijn aangewezen op een bijstandsuitkering (omdat ze 30+ zijn en geen studiefinanciering krijgen) worden vrijgesteld van de sollicitatieplicht als een studie de beste weg  naar duurzame arbeid is. Dan blijft er tijd over om te studeren! 

                              Het UAF zoekt daarom samenwerking met gemeenten waar veel vluchtelingen wonen, om afspraken te maken over studeren met behoud van uitkering. 
                              Uitgeprocedeerde asielzoekers

                                Uitgeprocedeerde asielzoekers hebben geen recht meer op Nederlandse voorzieningen zoals leefgeld of studiefinanciering. Er breekt een onzekere tijd aan die jarenlang kan duren.

                                Standpunt UAF
                                Het UAF vindt dat uitgeprocedeerde vluchtelingstudenten die bijna klaar zijn met hun studie, ondersteund moeten worden totdat ze hun diploma hebben behaald. Dit om te voorkomen dat de toekomst van vluchtelingen voor de tweede keer in de knop gebroken worden. Met een diploma in de hand maakt de vluchteling na terugkeer in het land van herkomst  meer kans heeft op werk.

                                Tijdelijke verblijfsvergunning

                                  Vluchtelingen krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning voor vijf jaar, vanuit de gedachte dat zij kunnen terugkeren naar hun land van herkomst zodra de situatie daar verbetert. Er gaan zelfs stemmen op voor een tijdelijke verblijfsvergunning van zeven jaar. Is terugkeer niet mogelijk, dan kan de verblijfsvergunning worden verlengd.

                                  Standpunt UAF
                                  Voor mensen die hier een nieuwe toekomst op willen bouwen, duurt de onzekerheid te lang. Het UAF vindt dat dit beleid niet spoort met de participatieverklaring die vluchtelingen in Nederland moeten ondertekenen. Als je wilt dat mensen meedoen en snel opgenomen worden in de samenleving, dan moet je ze ook perspectief bieden. Dat betekent: geen eindeloze onzekerheid, maar een permanente verblijfsvergunning die recht geeft op naturalisatie. Dan zullen mensen hun uiterste best gaan doen om te integreren en te participeren aan de samenleving. 

                                  Terugkeer

                                    Door verbeterde omstandigheden in het land van herkomst kunnen vluchtelingen besluiten terug te keren en een bijdrage te leveren aan de wederopbouw. 

                                    Standpunt UAF
                                    Het UAF vindt het van groot belang dat vluchtelingen gebruik kunnen maken van (bij-)scholing gedurende de tijd dat zij in Nederland zijn. Oók vanuit het oogpunt van terugkeer, want uit onderzoek blijkt dat het behalen van een Nederlands diploma zorgt voor duurzame terugkeer naar het land van herkomst. De kennis en ervaring die hoger opgeleide vluchtelingen in Nederland hebben opgedaan, nemen ze mee.