Op 9 april 1948 riep de rector van de Universiteit van Amsterdam op tot de oprichting van een universitair asielfonds. Op 6 juli ondertekenden academici van verschillende universiteiten de statuten van het Universitair Asiel Fonds (UAF). In 2013 viert het UAF – als oudste Nederlandse vluchtelingenorganisatie – haar 65-jarig jubileum. Een terugblik op een bewogen bestaan.
 
Oproer in Oost-Europa
Het UAF zorgde in 1948 voor de opvang en de studie van een eerste groep van ongeveer 50 Tsjechische studenten, die uit de vluchtelingenkampen in Wenen uitgenodigd werden naar Nederland te komen. Deze studenten waren Tsjecho-Slowakije ontvlucht, nadat een studentendemonstratie in Praag in februari dat jaar hardhandig was neergeslagen.

In oktober 1956 brak een massale volksopstand uit tegen het stalinistische bewind in Hongarije, het begin van de Hongaarse opstand. Dit was aanleiding tot de vlucht van vele Hongaarse studenten die in Nederland door het UAF werden opgevangen.
 
Verbreding van werkterrein
Nieuwe groepen vluchtelingen wilden wel in Nederland studeren, maar niet alleen op de universiteit. Voor vele gemotiveerde vluchtelingen bleek het middelbaar of hoger beroepsonderwijs een beter geschikte weg naar een Nederlands diploma. Daarom besloot het UAF ook deze vluchtelingstudenten te ondersteunen. Passend bij de nieuwe, bredere doelstelling veranderde de stichting in 1968 de naam tot Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF.

Om hoger opgeleide vluchtelingstudenten ook te ondersteunen bij het vinden van een passende baan, richtte het UAF in 1993 de afdeling Job Support op. Begeleiding naar de arbeidsmarkt werd een integraal onderdeel van het werk van het UAF.
 
Groei
In 65 jaar groeide het UAF uit tot een professionele hulporganisatie die vele duizenden vluchtelingen geholpen heeft een nieuw bestaan op te bouwen. De herkomst van de ruim 3.000 vluchtelingstudenten die het UAF nu begeleidt, is zeer divers. Ze komen uit meer dan 75 landen. De belangrijkste herkomstlanden zijn al enige jaren Irak, Iran, Afghanistan en Somalië.

Begeleiding
Voor iedere door het UAF gesteunde asielzoeker of vluchteling wordt een individueel trajectplan ontwikkeld. Daarbij werkt het UAF nauw samen met taalinstituten, onderwijsinstellingen en gemeenten. Het UAF gaat uit van de kracht, de motivatie en het talent van de vluchteling of asielzoeker.

Nieuwe ontwikkelingen
Steeds meer fungeert het UAF ook als nationaal expertisecentrum op het gebied van hoger opgeleide vluchtelingen. Het UAF besteedt veel aandacht aan voorlichting in de asielzoekerscentra en heeft de afgelopen jaren de toelatingscriteria verruimd. Zo kunnen nu ook asielzoekers en vluchtelingen geholpen worden die het Nederlands nog niet goed beheersen, maar wel Engels of Frans spreken. Ook is er meer aandacht voor specifieke beroepsgroepen zoals artsen, juristen of kunstenaars. Dankzij een alumnibeleid onderhoudt het UAF goede banden met veel afgestudeerde vluchtelingen. In samenwerking met de Amerikaanse organisatie Scholars at Risk werden sinds 2009 ook circa 30 vervolgde wetenschappers bij instellingen voor hoger onderwijs ondergebracht.

Het gehele jaar 2013 zal het UAF aandacht besteden aan het 65-jarig jubileum.