Soheila Najand, Stichting InterArt
Soheila Najand met UAF-alumni in de workshop over Nieuw Cultureel Burgerschap op 18 april 2009. Foto: Soraya Ebrahimi
Als we kijken naar de de wereld waarin we nu leven, zien we een complexe wereld die wordt gekenmerkt door globalisering, wereldwijde migratie, postmodern individualisme en digitale technologie. Als gevolg van globalisering en migratie komen denkwijzen van verschillende continenten, landen en culturen op lokaal niveau met elkaar in aanraking. Zo komt het adagium van Descartes, ‘Ik denk, dus ik ben’, in aanraking met de oosterse (Arabische) wijze woorden: ‘Wij zijn, dus ik ben’.
Toen mijn zoon zeven jaar oud was kwam hij eens overstuur thuis en vroeg mij waarom hij nooit mocht bepalen welk spelletje hij met zijn vrienden speelde. ‘Wanneer ben ik de eerste? Wanneer mag ik als eerste kiezen? Als ik bij mijn vrienden thuis ben, zijn zij de baas en zeggen zij wat ze graag willen doen en wat we gaan spelen. En als ze bij mij zijn, zijn zij de gast en moet ik vragen wat zij willen doen.’ Uit dit voorbeeld blijkt hoe op lokaal niveau verschillende vormen van grammatica van communicatie kunnen samenkomen.
Door deze ontmoetingen en botsingen komen identiteit en identiteitsvorming onder druk te staan. Wat voorheen vanzelfsprekend was, is nu onzeker. Houvast wordt niet meer gevonden in stabiliteit, maar is alleen mogelijk door de acceptatie van het feit dat we in een voortdurend veranderende wereld leven en dat alle mensen verschillen van elkaar. Kern van een nieuwe collectieve identiteit moet juist gelegen zijn in diversiteit. Het is tijd voor een nieuwe culturele identiteit, of zelfs: een nieuw cultureel burgerschap. Verandering is de basis. Iedereen verandert mee. Als we dit feit accepteren, zal duidelijk worden dat oude waarden niet altijd bruikbaar zijn. We moeten op zoek naar verborgen waarden en – vooral – nieuwe competenties om andere mensen te kunnen begrijpen en waarderen.
De nieuwe culturele burger die InterArt voor staat, is iemand die met behoud van zijn eigen (culturele) identiteit kan functioneren in deze hybride samenleving en gelukkig kan zijn in relatie tot de van hem verschillende ander. InterArt heeft na intensief en jarenlang onderzoek een tiental competenties van de nieuwe culturele burger geformuleerd, de ‘tien geboden’ van het Nieuw Cultureel Burgerschap.
U kunt hierover alles lezen op www.stichtinginterart.nl of www.cultureelburgerschap.nl
Soheila Najand
beeldend kunstenaar en directeur stichting InterArt
